Eikenprocessierups: een ernstig gevaar voor je hond
De eikenprocessierups is een jaarlijks terugkerend probleem in Nederland en België. De brandharen van deze rupsen veroorzaken heftige allergische reacties bij honden — en de gevolgen kunnen ernstig zijn. In de periode juni tot en met augustus is het risico het grootst.
Wat is de eikenprocessierups?
De eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) is de larve van een nachtvlinder. De rupsen leven in groepen (processies) op eikenbomen en spinnen kenmerkende witte nesten op de stam. Vanaf het derde larvestadium ontwikkelen ze brandharen — microscopisch kleine haartjes met weerhaken die het giftige eiwit thaumetopoeïne bevatten.
Waarom is het gevaarlijk voor honden?
Honden komen op twee manieren in contact met brandharen:
Het grootste risico voor honden is contact via de mond en tong. Honden snuffelen overal aan en likken aan dingen — als ze brandharen in hun bek krijgen kan dit ernstige gevolgen hebben.
Symptomen bij honden
De symptomen treden meestal snel op, binnen minuten tot uren na contact:
Contact met de mond en tong
Contact met de ogen
Contact met de huid
Contact via de neus
Eerste hulp bij contact
Als je hond in contact is geweest met brandharen van de eikenprocessierups:
Let op: brandharen zijn moeilijk te verwijderen en de symptomen kunnen verergeren. Ga ALTIJD naar de dierenarts, ook als de symptomen mild lijken.
Behandeling door de dierenarts
De dierenarts zal afhankelijk van de ernst van de reactie:
In zeer zeldzame gevallen kan een anafylactische shock optreden. Dit is een levensbedreigende allergische reactie die onmiddellijke medische behandeling vereist.
Waar vind je eikenprocessierupsen?
Zoals de naam al zegt, leven ze op eikenbomen. In Nederland komen ze het meest voor in:
De nesten zijn herkenbaar als witte, webachtige structuren op de stam van eikenbomen, meestal aan de onderkant of in de splitsing van takken. Gevallen nesten op de grond zijn net zo gevaarlijk.
Seizoen en preventie
Het risico is het grootst van half mei tot eind juli, met een piek in juni en juli. Preventietips:
Gemeentelijke bestrijding
Veel Nederlandse gemeenten bestrijden de eikenprocessierups actief. Dit gebeurt door:
Meld nesten bij je gemeente via het landelijke meldpunt eikenprocessierups. Dit helpt bij de bestrijding.
Herstel en voeding
Na een reactie op brandharen kan je hond moeite hebben met eten door een gezwollen mond of tong. In de herstelfase:
Een sterk immuunsysteem helpt bij sneller herstel. Goede voeding met veel natuurlijke antioxidanten ondersteunt dit proces. Bekijk op onze analysepagina welke voersoorten het hoogst scoren op ingrediëntenkwaliteit.
Tip: Leer de nesten van de eikenprocessierups herkennen en vermijd deze gebieden met je hond. Voorkomen is vele malen beter dan genezen.
Dr. Jan de Vries
Gepubliceerd op: 15 mei 2026
